خبر اولسیاسی

عراق از دریچه روزنامه های ایرانی؛ مذاکرات بغداد و واشنگتن زیر سایه قتل «جرج فلوید»

سرتیتر اصلی رسانه های جهان و ایران در هفته گذشته قتل جرج فلوید و تظاهرات ضد نژادپرستی در اکثر کشورهای دنیا بود.

میدل ایست نیوز: قتل «جرج فلوید» شهروند سیاه پوست ۴۶ ساله آمریکایی زیر پاهای پلیس سفیدپوست آمریکا و در حالی که فریاد می‌زد «نمی‌توانم نفس بکشم» بدون اغراق سرخط تمامی روزنامه ها، خبرگزاری ها و شبکه های تلویزیونی دنیا در دو هفته گذشته بوده است.

این موضوع برای مردم آمریکا کافی بود تا به یک باره احساسات ضد نژادپرستی آنها همانند آتشفشان فوران و ایالات متحده گرفتار در بحران کرونا را وارد چالشی دیگر کند.

اعتراضاتی که از سه شنبه دو هفته قبل از شهر مینیاپولیس در ایالت مینه سوتا آغاز شده بود اینک به شهرها و ایالت های مختلف آمریکا و جهان کشیده شده است.

صفحات بین المللی رسانه های ایرانی نیز از این وضعیت مستثنی نبوده و سرخط اخبار خود را به وقایع پیش آمده در آمریکا و کشورهای دیگر اختصاص دادند.

در این میان اما چند روزنامه به ارائه تحلیل و گزارش هایی در مورد دولت جدید «مصطفی الکاظمی» و مشکلات و مسائل موجود در عراق پرداختند.

روزنامه شرق در مطلبی با عنوان «بغداد و واشنگتن پشت میز مذاکره» به تلاش الکاظمی برای آماده‌سازی تیمی برای گفت‌وگو با آمریکا پرداخت و نوشت:

پیش از این مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، در سخنانی خبر از مذاکره با عراق داده بود؛ زمزمه‌هایی که کم‌کم ماهیت جدی به خود گرفته‌اند و اکنون مصطفی الکاظمی، نخست‌وزیر جدید عراق، قصد دارد تا کمتر از دو هفته دیگر پای میز گفت‌وگو با واشنگتن بنشیند. دولت الکاظمی هنوز اسامی هیئتی که قرار است با آمریکایی‌ها مذاکره کنند را اعلام نکرده است، اما او ظاهرا قصد دارد این هیئت را از میان فرماندهان نظامی و امنیتی بلندپایه و همچنین مسئولان وزارت خارجه، وزارت دادگستری، وزارت دارایی، وزارت تجارت و وزارت نفت انتخاب کند. روز گذشته یک منبع سیاسی به روزنامه الشرق‌الاوسط گفت این مذاکرات روزهای دهم و یازدهم ژوئن آغاز می‌شود و در سطحی پایین‌تر از وزرای خارجه دو کشور خواهد بود؛ گروه‌های مذاکره‌کننده به سه گروه سیاسی، اقتصادی و نظامی تقسیم شده‌اند.

زمینه اصلی این مذاکرات در دوران عادل عبدالمهدی، سلف الکاظمی چیده شده بود؛ زمانی که ایالات متحده با استفاده از خاک عراق، فرمانده سپاه قدس ایران را ترور کرد و در حقیقت نخست‌وزیر کنونی عراق، این مذاکرات را نیز مانند بقیه چالش‌های پیش‌ِرویش از نظام سابق این کشور به ارث برده است.

آمریکا پنج هزار و 200 نیروی نظامی در عراق دارد و بعد از ترور فرمانده سپاه قدس در عراق، پارلمان این کشور رأی به خروج نیروهای خارجی از کشور داد.

پیش از این آمریکا تهدید کرده بود اگر عراق چنین درخواستی دارد، باید میلیاردها دلار هزینه‌ای که آمریکا در پایگاه‌های نظامی این کشور انجام داده پرداخت کند، وگرنه تحریم می‌شود اما پمپئو اکنون می‌گوید در مذاکرات آتی واشنگتن و بغداد، موضوع همه‌گیری ویروس کرونا و تأثیر افت چشم‌گیر قیمت نفت بر اقتصاد عراق، همچنین راه‌های تثبیت امنیت این کشور و ممانعت از هدررفتن تلاش‌ها برای مبارزه با داعش، مورد بررسی قرار خواهد گرفت و موضوع حضور نظامی آمریکا در عراق نیز یکی از موضوعات مذاکرات است.

همچنین تماس اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، با الکاظمی و متمرکزشدن بر محدودکردن سلاح در دست دولت و همچنین بحث درباره منفعت عراق و پایبندی‌ آمریکا به تعهدات خود درخصوص آموزش و مسلح‌کردن به این معناست که کاخ سفید خواهان روابط جدیدی با عراق است.

روزنامه خراسان نیز روز دوشنبه 12 خرداد در تحلیلی با عنوان «داعش و نخست وزیری اطلاعاتی !» به قلم امیر مسروری به موج جدید دستگیری عناصر کلیدی داعش در هفته های اخیر اشاره کرده و آن را یکی از پیامدهای انتخاب الکاظمی که زمانی رئیس دستگاه اطلاعاتی ارتش عراق بود، دانست و نوشت:
با انتخاب نخست وزیر جدید عراق شاهد موج جدیدی از دستگیری ها و هلاکت سرکرده های داعش در عراق هستیم.به تازگی ارتش عراق در یک عملیات پیچیده نفر دوم داعش و جانشین احتمالی البغدادی را دستگیر کرد. ظرف چند روز پس از این حادثه مسئول امور داعش عراق و سوریه در حمله هوایی ارتش عراق کشته شد. همچنین چندین نفر از فرماندهان ارشد داعش در عراق دستگیر و تحویل مقامات امنیتی این کشور شدند.

موج دستگیری ها ادامه دارد و کارشناسان معتقدند این موج به طور حتم با الکاظمی مرتبط است.پیش از نخست وزیری، الکاظمی رئیس دستگاه اطلاعاتی عراق بود و به عنوان چهره پشت پرده تصمیمات عراق شناخته می شد و اتهامات بسیاری از سوی موافقان و مخالفان را در ناکارآمدی دستگاه اطلاعاتی عراق رد کرد. انتخاب او به پست نخست وزیری و شکل گرفتن موجی از دستگیری ها حکایت از آن دارد که دستگاه اطلاعاتی عراق ضمن بازسازی خود در حال تقویت و افزایش همکاری ها در سطح جغرافیای این کشور است. پیشتر عراق در حوزه اطلاعاتی دچار ضعف های بسیاری بود و معمولا این نوع عملیات ها توسط ارتش آمریکا انجام می شد. تقویت دستگاه اطلاعاتی عراق بی ربط به حضور مسئول سابقش در بالاترین عنوان نظامی و امنیتی بغداد نیست.

به عبارت دیگر این احتمال وجود دارد که الکاظمی به دنبال تقویت دستگاه های اطلاعاتی و امنیتی و حتی رزمی عراق برای گسترش امنیت و پایان دهی به شرایط امنیتی و انتظامی عراق پس از دو دهه است. دستگاه اطلاعاتی عراق در دوران حضور آمریکایی ها آسیب جدی دید به طوری که این دستگاه حتی نتوانست شبکه های اطلاعاتی اش را که در چند سال قبل از اشغال عراق به عنوان یکی از شبکه های قدرتمند منطقه ای شناخته می شد ، بازسازی کند و از این منظر بخش سرویس امنیتی عراق متهم اصلی حوادث تروریستی یک دهه اخیر بود،هرچند نقش آن غیر عمد بود اما عمده عملیات های تروریستی از ضعف این سرویس اطلاعاتی در خاک عراق حکایت دارد.

روزنامه ایران نیز روز دوشنبه 12 خرداد به موضوع مذاکرات استراتژیک عراق با آمریکا پرداخت و در یادداشتی با عنوان «الکاظمی؛ در آستانه بزنگاه تاریخی روابط خارجی عراق» به قلم زهره صفاری نوشت:

«مصطفی الکاظمی» که پس از 5 ماه بن‌بست سیاسی عراق، توانست رأی اعتماد مجلس و احزاب را برای حضور در کرسی نخست‌وزیری به‌دست آورد، در بحبوحه کرونا، مشکلات ناشی از سقوط ارزش نفت و… گامی پیش‌بینی شده به‌سمت مذاکرات استراتژیک با امریکا برداشته است.

به‌گزارش «بروکینگز»، تدارک برای برگزاری این دیدارها در اواسط ماه ژوئن و در سطحی پایین‌تر از وزرای خارجی در حالی انجام می‌شود که روابط امریکا و عراق پس‌از ترور فرماندهان ارشد نظامی ایران و عراق در بغداد از اوایل سال‌جاری تیره و تار شده بود. اما اوضاع زمانی برای امریکایی‌ها بدتر شد که پارلمان عراق با تصویب قانونی خواستار خروج نیروهای امریکایی از خاک این کشور شد.

در عین حال از آنجا که امریکایی‌ها پس‌از سال‌ها به آسانی حاضر به عقب نشینی از یکی از پایگاه‌های مهم خود در خاورمیانه نبودند، در ماه‌های اخیر از راه‌های مختلف مانند کاهش تحریم‌ها برای تأمین نیازهای ضروری از ایران و… برای ماندن چراغ سبز نشان دادند. اوایل آوریل «مایک پمپئو»، وزیر خارجه امریکا نیز در مصاحبه با «واشنگتن پست» از تلاش امریکا برای انجام مذاکرات با عراق در زمینه‌های مختلف پرده برداشت و گفت: «موضوعات استراتژیک میان دو کشور از جمله تصمیم‌گیری برای حضور امریکا در خاک عراق در نشستی با مقامات این کشور بررسی خواهد شد.»

به باور تحلیلگران روزنامه «وال استریت ژورنال»، نخست‌وزیر منتخب عراق که علاوه بر اکثریت احزاب داخلی کشورش، مورد تأیید امریکا و ایران نیز قرار دارد، در اوج تنش میان این دو کشور، وظیفه مهم برقراری تعادل در روابط با هر یک از آنها و ممانعت از نبرد دو کشور در خاک عراق را برعهده دارد.

امریکایی‌ها در شرایطی قرار است پای میز مذاکره با عراق بنشینند که هدفی جز ماندن در خاک این کشور و حفظ منافع خود در خاورمیانه ندارند. اما به نوشته تحلیلگران اندیشکده «بروکینگز»، این بار نباید بی‌گدار به آب بزنند و اشتباهات گذشته را تکرار کنند. آنچه در اوج بحران اقتصادی ناشی از کرونا می‌تواند برگ برنده امریکا درعراق و تضمین‌کننده ابقا در این کشور باشد، کمک به تقویت زیرساختی اقتصادی و پروژه‌های طولانی مدت است. همچنین تقویت روابط با کردها و به رسمیت شناختن اقلیم نیز می‌تواند گامی مؤثر برای پیشبرد اهداف امریکا در این منطقه باشد. امریکایی‌ها در طول سال‌ها حضور در عراق در تقابل با قدرت شیعی عراق به نوعی برای خودشان دشمن تراشی کرده و کفه ترازوی قدرت را به نفع ایران سنگین کردند. تحلیلگران این اندیشکده بر این باورند که واشنگتن برای ماندن در عراق باید بر پرورش نسل بعدی رهبران عراقی متمرکز شود. این در حالی است که تجربه سه سال اخیر روابط عراق با امریکای ترامپ نشان داده، بغداد راه دشواری در تعامل با واشنگتن در پیش دارد.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نه − دو =

دکمه بازگشت به بالا