میدل ایست نیوز: «مایکل نایتس»، پژوهشگر همکار در انستیتو واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک و کارشناس امور نظامی و امنیتی عراق و ایران که سابقه همکاری با وزارت کشور و دستگاه امنیت عراق را داشته در مقاله‌ای به اقداماتی که باید دولت امریکا برای حمایت از «عدنان الزرفی» بدانها دست بزند پرداخته است.
در این مقاله که که در پایگاه این انستیتو منتشر شده آمده که پیش از ظهر روز 17 مارس، «برهم صالح»، رئیس جمهور عراق، «عدنان الزرفی» را مأمور تشکیل کابینه در عراق کرد. متحدان سیاسی ایران در عراق متعهد شده‌اند که در جلسه رأی اعتماد به الزرفی و کابینه‌اش که قانونا باید تا 16 آوریل برگزار شود مانع از عبور وی از سد مجلس شوند. شبه‌نظامیان وابسته به ایران نیز در یک هفته سه بار به سفارت امریکا و دو پایگاه که میزبان نیروهای امریکایی بود حمله کردند.
ایالات متحده چگونه می‌تواند به این تحرکات واکنش نشان دهد بی آنکه راه را بر یک تحول احتمالا مثبت ببندد؟ عراق در شرایطی که گرفتار بحرانهای اقتصادی و سیاسی و امنیتی و بهداشتی شده نیازمند یک مدیریت و رهبری اثرگذار است که به‌نظر می‌آید الزرفی توانایی بر عهده گرفتن این مسئولیت را دارد. برای آنکه مانعی در مسیر دستیابی وی به قدرت پیش نیاید، ایالات متحده باید موقتا موضع نظامی دفاعی بگیرد و در تعامل با این گروه‌های شبه نظامی به اقدامات دیپلماتیک بسنده کند. در عرصه سیاسی هم، لازم است که ایالات متحده برای کاهش مشکلاتی که در عراق پیدا کرده بکوشد و برای آنکه اعتمادش را به الزرفی نشان دهد بار دیگر معافیت عراق از تحریم‌ها در بخش انرژی را تمدید کند.
با اتفاقاتی که از اکتبر سال گذشته در عراق رخ داد و تظاهراتی که به استعفای «عادل عبدالمهدی» انجامید و ناکامی «محمد توفیق علاوی» در تشکیل دولت، و پایان مهلت قانونی تشکل‌های سیاسی برای معرفی نخست‌وزیر، دادگاه فدرال عراق در پاسخ به استفسار رئیس جمهور، وی را تنها کسی دانست که پس از ناکامی مأمور تشکیل کابینه حق معرفی نخست وزیر جدید را دارد. این‌گونه بود که با پایان مهلت قانونی و ناتوانی نیروهای سیاسی برای معرفی نامزد جدید، برهم صالح دست به اقدامی بی سابقه و بسیار پرمخاطره در شرایط سیاسی عراق زد و نامزدی را که خود شایسته می‌دید مأمور تشکیل کابینه ساخت.
الزرفی شخصیتی قابل توجه است و احتمالا هیچ‌گاه از حمایت گروه‌های نزدیک به ایران ازجمله ائتلاف فتح ( به ریاست هادی العامری) و جنبش العطاء (به ریاست فالح الفیاض) برخوردار نخواهد شد. او در مقام استاندار اسبق نجف تاریخی پرتنش با احزاب اسلام‌گرای شیعی و شاخه‌های نظامی آنها داشته است. با وجود این، به نظر می‌آید که او توانسته نگرانی «سید مقتدی صدر» و برخی از دیگر سران سیاسی شیعی را برطرف کند. الزرفی یک فعال اقتصادی و سیاستمدار است که میان سال‌های 1992-2003 در امریکا به سر می‌برده و تابعیت امریکایی دارد، با وجود روابط نزدیکی با نیروهای سیاسی‌ای دارد که نگاه مثبتی به امریکا ندارند.
معرفی غافلگیرکننده الزرفی ممکن است پیشرفتی مهم در عراق باشد. کشوری که درگیر بحرانهای کرونا و کاهش قیمت نفت و ناآرامی‌های داخلی و اقدامات خودسرانه شبه‌نظامیان است. الزرفی تا 16 آوریل وقت دارد تا دست کم 165 رأی در مجلس را از آن خود کند و اگر اوضاع همین‌طور که هست بماند، به نظر نمی‌آید مشکل چنداین در مسیرش باشد چون تنها گروهی که همچنان بر مخالفت با وی پافشاری می‌کند «برخی اعضای ائتلاف فتح» هستند. روابط او با نیروهای سیاسی آن‌قدر قوی هست که بتواند به مخالفت‌های دیگران پایان دهد. تنها خطری که وی را تهدید می‌کند احتمال تغییر نظر صدر است که سابقه موضع‌گیری‌های متناقض بسیار دارد. ایالات متحده می‌تواند با تعدیل موقت سیاست‌های فعلی خود در عراق به الزرفی کمک کند.
تقریبا قطعی است که این گروه‌های مخالف برای جبران ضعف خود در مجلس سراغ اقدامات مسلحانه مانند حملات راکتی خواهند رفت. امریکا در عین ضرورت حفاظت از نیروهایش در عراق باید از افتادن به دامی که این نیروها برایش پهن کرده‌اند خودداری کند. آنها می‌خواهند که امریکا را به تنشی بکشانند که قربانی آن الزرفی خواهد بود و نفوذ این شبه نظامیان را تقویت خواهد کرد.
برای همین سیاست‌گذاران امریکایی باید دست به اقدامات بزنند:
ـ ادغام پایگاه‌های تحت اختیار امریکا و افزایش تدابیر حفاظتی. گزارش‌ها از عراق نشان می‌دهد که نیروهای ائتلاف بین‌المللی درحال عقب‌نشینی از برخی پایگاه‌های نظامی مانند القائم و القیاره و کرکوک هستند تا در پایگاه‌های امن‌تر و بزرگ‌تر مانند اربیل و عین الاسد مستقر شوند. هم‌زمان گفته می‌شود که قرار است سامانه‌های دفاعی پاتریوت به عراق اعزام شود. روش تازه و محتاطانه‌ای که امریکا پیش گرفته باید با دقت اجرا شود.
امریکا همچنین باید به این گروه‌ها و به ایران به‌صورت علنی و محرمانه پیغام بدهد که اگر در شرایط فعلی واکنشی به حملاتشان نشان نمی‌دهد، در زمان مناسبت واکنشی قاطع نشان خواهد داد. همچنین لازم است که امریکا به فشارهای بین‌المللی علیه این گروه‌ها به‌خصوص در همکاری با دیگر اعضای ائتلاف، یعنی دانمارک، بریتانیا، استرالیا، نیوزیلند، اسپانیا، پرتغال ادامه دهد.
در دوره زمامداری عادل عبدالمهدی، روابط عراق و امریکا در بدترین وضعیت پس از 2003 بود. با در نظر گرفتن توانایی‌های دولت جدید برای تحول به سوی آینده‌ای بهتر، امریکا باید به الزرفی در یافتن راه حل‌ها کمک کند. این راه حل‌ها لزوما نظامی نیستند.
در عرصه مبارزه با ویروس کرونا، عراقی‌ها انتظار کمک بیشتر مراکز بهداشتی و درمانی امریکا را دارند. امریکا می‌تواند سازمان بهداشت جهانی را به همکاری بیشتر با عراق وادارد و کمک‌های نمادین شامل دارو و ماسک به عراق ارسال کند.
فروپاشی دولت سابق و حملات خودسرانه شبه‌نظامیان به مستشاران نظامی خارجی آسیب شدیدی به وجهه عراق زده است. امریکا باید در مسیر عکس گام بردارد و حتی پیش از رأی اعتماد گرفتن الزرفی به گرمی از وی حمایت کند و به وی اجازه انتقادات منصفانه از امریکا را در کنار ایران بدهد. امریکا همچنین باید او را به برقراری روابط سازنده با معترضان عراقی وادارد و اشاراتی هم مبنی بر آمادگی استقبال از الزرفی در کاخ سفید نشان دهد.
کاهش قیمت نفت یک خطر بزرگ اقتصادی برای عراق است. امریکا ضمن وادار کردن عربستان و امارات به پایان جنگ برسر قیمت نفت با روسیه، لازم است که خرید نفت عراق را افزایش دهد و از این طریق به اقتصاد این کشور کمک کند. همچنین لازم است که به توافقات تازه میان عراق و بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول کمک کند.
از سوی دیگر، کمک‌های امریکا به عراق در عرصه سوخت و تبدیل گاز به برق از هر زمانی ضروری‌تر می‌نماید تا بدین ترتیب عراق از گاز ایران بی نیاز شود. باید مذاکرات راهبردی دوجانبه در این باره تسریع شود و امریکا برای نشان دادن حمایت خود از الزرفی عراق را به مدت 120 روز از تحریم‌ها معاف کند.
همچنین لازم است که امریکا در همکاری سازنده با سازمان ملل و نهادهای بین‌المللی به مجلس و دولت برای تدوین نهایی قانون انتخابات و برگزاری انتخابات پیش از موعد در عراق کمک کنند.
این اقدامات می‌تواند به مردم عراق ثابت کند که در دل بحرانی جهانی می‌توانند روی دوستی ایالات متحده حساب کنند و وقتی نخست‌وزیری شایسته و کارآمد بر سر کار باشد این دوست بیشتر و بهتر برای تأمین نیازهای آنان تلاش خواهد کرد.
