بحران بی‌سابقه در روابط باکو و آنکارا؛ از جنجال حجاب تا اتهام کودتا به ترکیه
در پی ممنوعیت حجاب در مدارس آذربایجان و انتقاد مقامات ترکیه از این مسئله، تنش‌های سیاسی میان باکو و آنکارا شدت یافته و رسانه‌های آذربایجان نهادهای وابسته به ترکیه را به مداخله و برنامه‌ریزی برای کودتا در کشورشان متهم کردند.
میدل ایست نیوز: غیبت رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در نشست باکو و اتهامات متقابل رسانه‌ای، روابط راهبردی ترکیه و آذربایجان را با یکی از جدی‌ترین بحران‌های خود در سال‌های اخیر مواجه کرده است.
به گزارش الاخبار، تنش‌ها میان ترکیه و آذربایجان به دلیل ممنوعیت حجاب در مدارس بالا گرفته است به طوریکه این موضوع همراه با رد و بدل شدن انتقادات و اتهامات مداخله در امور داخلی همراه شده و غیبت اردوغان در نشست باکو، سؤالاتی را درباره آینده روابط این دو کشور متحد برانگیخته است.
منابع خبری تصریح کردند: پیامدهای بحران ممنوعیت حجاب در آذربایجان در سطوح داخلی و خارجی به‌ویژه در محور ترکیه و آذربایجان همچنان ادامه دارد و از یک مسئله دینی-اجتماعی به تهدیدی برای روابط سیاسی دو کشور متحد تبدیل شده است.
این در حالی است که باکو در ۲۱ سپتامبر گذشته در راستای اجرای اصل آموزش سکولار، تصمیم خود را مبنی بر ممنوعیت حجاب در مدارس دولتی اعلام کرد اما این اقدام با واکنش‌های گسترده‌ای در ترکیه، به‌ویژه در میان اعضای حزب حاكم «عدالت و توسعه» مواجه شد، به گونه ای که مقامات ارشد این حزب در اظهار نظرهایی، از این تصمیم انتقاد کردند و خواستار لغو آن شدند.
از سوی دیگر، الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان، در پیامی مستقیم به رجب طیب اردوغان، به حزب عدالت و توسعه توصیه کرد، در امور داخلی کشورش مداخله نکند و به امور داخلی ترکیه بپردازد.
تحلیلگران تاکید کردند: اگرچه باکو دو سال پیش نیز به سخنان اردوغان مبنی بر ورود ترکیه به قدس همان‌گونه که وارد قره‌باغ و لیبی شد، اعتراض کرد و آن را نادیده گرفتن نقش ارتش آذربایجان دانست و هرگونه نقش کلیدی ترکیه در پیروزی باکو بر ایروان در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۳ را رد کرد، اما انتقاد مستقیم از اردوغان به دلیل مسئله حجاب، برای نخستین بار به این شکل رخ می‌دهد.
در پی این انتقادات، رئیس‌جمهور ترکیه از سفر به آذربایجان برای شرکت در نشست سران «کنفرانس تعامل و تدابیر اعتمادسازی در آسیا» (سیکا) در پنجشنبه گذشته خودداری کرد و به جای خود، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه را فرستاد.
با این حال، نشانه‌های تنش به این موارد محدود نشد به طوریکه وبگاه آذربایجانی «قفقاز اینفو» نزدیک به حکومت، در گزارشی فیدان را به برگزاری نشست محرمانه با «مؤسسه کمک به جوانان» (GYF) متهم کرد.
در این گزارش آمده است: این نهاد به دستگاه اطلاعاتی ترکیه متصل است و همراه با نهادهایی چون «تیکا»، «آی‌اچ‌اچ » و «مؤسسه عزیز محمود خدایی» جهت مداخله در امور داخلی آذربایجان، ایجاد شبکه هواداران ترکیه، انجام عملیات اطلاعاتی و ایجاد اغتشاش استفاده می‌شود و هدف این نشست‌ها «برنامه‌ریزی برای کودتا و جذب نفوذی‌ها» بوده است.
در پی انتشار این گزارش، سفارت ترکیه در باکو با صدور بیانیه‌ای این ادعاها را کاملاً رد کرد و آن‌ها را افتراهای بی اساس و اقدامی گمراه‌کننده جهت آسیب به روابط دو کشور خواند.
با وجود این توضیحات، هجمه‌های رسانه‌ای آذربایجان متوقف نشد و وبگاه «قفقاز اینفو» در مقاله‌ای به قلم اصلان ولی‌اف نوشت: ترکیه به یک کشور دینی تبدیل شده است و نمی‌تواند به آذربایجان درس بدهد.
نویسنده با انتقاد از تفکر حاکم بر ترکیه تأکید کرد: آذربایجان هرگز به الگوی مدنظر برخی جریان‌های ترکیه تبدیل نخواهد شد.
در مقابل، مراد یتکین، تحلیل‌گر ترکیه‌ای، این سناریوها را دور از منطق دانست و تصریح کرد: نشست آتی سران کشورهای ترک‌زبان در ۳سی ام همین ماه در آنکارا، فرصت مهمی برای کاهش این تنش‌ها خواهد بود که در درجه اول به نفع اسرائیل است.
