میدل ایست نیوز: در حالی که شواهد نشان می دهد که «جو بایدن» راه زیادی تا رسیدن به کاخ سفید ندارد، بسیاری از چشم ها به کاخ سفید و پیامدهای تغییر رئیس جمهور امریکا دوخته شده است.
بسیاری کشورهای جهان منتظرند تا ببینند ساکن جدید کاخ سفید چه راهبردی برای سیاست خارجی خود در چهار سال آینده تعیین خواهد کرد.
کارشناسان اتفاق نظر دارند که دولت جدید امریکا کار خود با رسیدگی به اوضاع داخلی کشور آغاز خواهد کرد که به علت پیامدهای شیوع کرونا و بالا رفتن آمار بیکاری دچار ناآرامی است.
این کارشناسان تأکید می کنند که بایدن «نسخه دیگری از اوباما» نخواهد بود، چون ژئوپلتیک منطقه خاورمیانه با دوره اوباما تفاوت کرده است.
«مصطفی الطوسه»، کارشناس سیاسی در فرانسه، تأکید می کند که هرکس فکر کند بایدن منطقه خاورمیانه و کشورهای عربی را به حالت دوران اوباما برمی گرداند سخت در اشتباه است.
به نظر وی، تغییراتی بنیادی در منطقه رخ داده است و کشورهای عربی دیگر عوامل امنیت و بی ثباتی خود را تشخیص داده و پیمان های تازه ای برقرار کرده و راهبردهای متفاوتی پیش گرفته اند و رئیس جمهور جدید امریکا باید با این وضعیت جدید تعامل کند.
به نظر الوطسه، بایدن بی تردید تعاملی منطقی با ائتلاف سه جانبه عربستان ـ امارات ـ مصر برقرار خواهد کرد چون می داند که این سه کشور جایگاه مهمی در موازنه قدرت سیاسی و اقتصادی در منطقه دارند.
ایران و توافق هسته ای
«احمد کامل البحیری»، پژوهشگر مرکز مطالعات راهبردی الاهرام در مصر معتقد است که دولت بایدن مسیری متفاوت با دولت ترامپ در سیاست خارجی پیش نخواهد گرفت.
به نظر البحیری، ترامپ و بایدن اختلاف چندانی درباره رابطه با ایران نداشتند و او استراتژی متفاوتی درقبال ایران پیش نخواهد گرفت هرچند ابزارهای او متفاوت خواهد بود.
به گفته این کارشناس سیاسی مصری، ترامپ سیاست موسوم به «فشار حداکثری» و تحریم علیه ایران را پیش گرفته، اما بایدن در پی پایان دادن به دودستگی و اختلاف نظر با اروپا و ایجاد اجماع علیه ایران برخواهد آمد.
«عاید المناع»، استاد دانشگاه در کویت، نیز تأکید می کند که سیاست امریکا در قبال ایران شاهد تغییر بنیادی نخواهد بود و امریکا خواهد کوشید که روابط تاریخی خود با کشورهای عربی را حفظ کند.
او گفت که بعید نیست امریکا در پی گشودن روزنه ای با ایران برآید، اما بی شک توافق هسته ای به حالت قبل نخواهد ماند و در آن منافع کشورهای عربی لحاظ خواهد شد.
«حمود الرویس»، پژوهشگر مطالعات راهبردی، نیز معتقد است که بایدن فشار تحریم ها را بر ایران افزایش نمی دهد اما از مطالبات امریکا نیز کوتاه نمی آید.
ترکیه و اردوغان
در مورد ترکیه نیز، الرویس می گوید که بایدن به شدت از «رجب طیب اردوغان» و سیاست های او انتقاد کرد و بی شک به محض آغاز به کار دولت امریکا شاهد برخورد امریکا با ترکیه خواهیم بود.
او می افزاید که امریکا واکنشی جدی به راه اندازی سامانه اس – 400 در ترکیه نشان خواهد داد و جمهوری خواهان و دموکرات ها در کنگره از گزینه تحریم ترکیه استفاده خواهند کرد و این باعث تضعیف بیش از پیش لیره ترکیه می شود.
المانع نیز معتقد است که روابط بایدن و اردوغان روابط خوبی نیست و بایدن بارها درباره مخالفت با خشونت علیه اقلیت های ترکیه به خصوص کردها و اقدامات توسعه طلبانه اردوغان در منطقه موضع گرفته است.
اسرائیل و روند صلح
موضوع اسرائیل و رفع اختلافات اعراب با اسرائیل از مسائلی است که همه دولت های امریکا به آن اهتمام دارند.
به نظر البحیری، بایدن اقدامات ترامپ برای تقویت روابط اسرائیل با کشورهای عربی را ادامه خواهد داد، هرچند احتمالا نه به سرعتی که ترامپ پیش برد.
عاید المانع هم تأکید می کند که هم بایدن و هم معاون وی روابط بسیار خوبی با اسرائیل دارند و بی شک برای تقویت آنچه روند صلح خوانده می شود تلاش خواهند کرد.
الرویس تأکید می کند که بایدن به روند تشویق کشورهای عربی به برقراری روابط با اسرائیل ادامه دهد هرچند روش او برای رسیدن به این هدف مشابه روش ترامپ نخواهد بود به خصوص که او از توافق نامه های امارات و بحرین و سودان با اسرائیل استقبال کرده بود.
این تحلیلگران همگی تأکید می کنند که کشورهای عربی در پی برقراری روابط با دولت جدید امریکا در آغاز کارش خواهند بود.
آنان معتقدند که اظهارات برخی که از «بازگشت سیاست های اوباما» ابراز نگرانی می کنند بی اساس است و در عمل دولت بایدن در سیاست خارجی با دولت ترامپ فرقی نخواهد داشت.
