میدل ایست نیوز: آماری رسمی از شمار آثار باستانی و تاریخی به غارت رفته از عراق وجود ندارد و با اینکه عراق اخیرا توانست 17هزار قطعه باستانی قاچاق‌شده به خارج را پس بگیرد، هنوز مسئله قاچاق آثار باستانی عراقی ادامه دارد.
در سال 2003 و پس از سقوط رژیم بعث، در حملاتی به برخی موزه‌های عراقی، به‌خصوص در بغداد و موصل، بخشی از آثار باستانی عراق به غارت رفت و از کشورهای دیگر و حتی موزه های کشورهای دیگر سردرآورد.
در 29 ژوئیه گذشته هواپیمای حامل نخست‌وزیر عراق که از واشنگتن بازمی‌گشت در بغداد فرود آمد و با خود 17 هزار قطعه باستانی و تاریخی عراقی را که به خارج از کشور قاچاق شده بود بازپس آورد.
دولت عراق آن زمان تأکید کرد که از جمله این آثار بازگشته به عراق یک اثر مربوط به 4 هزار سال پیش است که در اوج ناآرامی‌های امنیتی پس از سرنگونی رژیم بعث از عراق خارج شده است.
«حسن ناظم»، وزیر فرهنگ و گردشگری و میراث فرهنگی عراق، بازگشت این محموله را بزرگ‌ترین عملیات استرداد آثار عراقی دانست.
«احمد العلیاوی»، سخنگوی وزارت فرهنگ عراق، تأکید می‌کند که عراق از سال 2003 تاکنون هزاران قطعه باستانی قاچاق شده به خارج از کشور را بازپس گرفته و اقدامات در این راستا ادامه خواهد داشت.
او بدون نام آوردن از کشوری گفت که اکثر کشورهایی که این آثار به میان آنها قاچاق شده در این باره همکاری خوبی با عراق دارند و در آینده نزدیک نیز مجموعه‌های دیگری به عراق وارد خواهد شد.
العلیاوی افزود که آمار دقیقی درباره شمار آثار باستانی به غارت رفته از عراق وجود ندارد و تأکید کرد که تدابیر امنیتی در اطراف مناطق باستانی و تاریخی عراق برای جلوگیری از قاچاق آثار و حفاری غیر قانونی تشدید شده است.
براساس برآوردها پس از سرنگونی رژیم بعث، فقط از موزه بغداد 15 هزار قطعه تاریخی خارج شد. ازجمله این قطعه ها که اخیرا امریکا آن را به عراق بازگرداند یک لوح باستانی گلی با خط میخی است که قطعه‌ای از حماسه سومری گیلگمش بر آن نوشته شده است.
«محمد العبیدی»، استاد آثار باستانی در دانشگاه بغداد، می‌گوید که هماهنگی چهارجانبه میان وزارت امر خارجه و وزارت فرهنگ عراق و نیز سازمان یونسکو و پلیس بین‌المللی (اینترپل) برای بازگرداندن همه آثار باستانی قاچاق شده از عراق جریان دارد.
او می‌افزاید که جنگ‌های پی‌درپی در عراق باعث شکنندگی اوضاع امنیتی شد و سلطه داعش بر برخی مناطق عراق نیز باعث قاچاق میلیون‌ها دلار آثار باستانی این کشور شد.
به گفته العبیدی براساس قوانین بین‌المللی، کشورها ملزم به بازگرداندن آثار باستانی مسروقه به کشورهای اصلی در ظرف حداکثر 3 سال پس از شکایت رسمی کشور مبدأ هستند.
«بشار الکیکی»، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس عراق، تأکید می‌کند که در چند ماه گذشته عراق به توافقاتی با بسیاری کشورها برای بازگرداندن آثار باستانی خود رسیده است و می‌افزاید که وزارت خارجه در نامه‌ای به وزارتخانه‌های خارجه همه کشورهای جهان از آنها خواسته که هر مورد مشکوک قاچاق آثار عراقی را به اطلاع برسانند.
داعش در دوره سلطه خود بر مناطقی از عراق چند اثر باستانی مهم ازجمله شهر باستانی نمرود در 30 کیلومتری جنوب موصل را که تاریخ آن به 13 قرن قبل از میلاد برمی‌گشت ویران کرد.
دادگاه فدرال امریکا در ژوئیه 2017 طی حکمی شرکت هابی لابی را وادار به بازگرداندن 8 هزار قطعه باستانی در موزه کتاب مقدس واشنگتن به عراق کرد.
راه اندازی این موزه در چهار سال پیش با حرف و حدیث هایی درباره مسروقه بودن اکثر قطعه های باستانی آن همراه شد و مقامات موزه تأکید کردند که اشتباه پیش آمده را جبران خواهند کرد و قطعات مسروقه از عراق را به این کشور بازخواهند گرداند.
این موزه متعلق به شرکت Hobby Lobby است که سه سال پیش نیز توسط دادگاهی در ایالات متحده به 3 میلیون دلار جریمه عدم بررسی سابقه خریدهایش محکوم شد و صدها قطعه باستانی دیگر را در همان زمان به عراق تحویل داد.
«جف کلوها»، مدیر سالن موزه کتاب مقدس، تأکید می کند که این موزه در بررسی های خود متوجه شده که 8 هزار قطعه باستانی که از دلالانی در امریکا و انگلستان و اسرائیل خریده پیش از این از عراق به سرقت رفته بوده است.
او گفت که اخیرا نیز مسئولان این موزه متوجه شده اند که 2 هزار قطعه دیگر نیز متعلق به عراق است و افزود که اکثر این قطعات مُهرهای استوانه ای شکل و ظرف های سفالی است.
