میدل ایست نیوز: از زمان اعلام پیروزی عراق بر تروریست های داعش، گفتمان مرجعیت اعلای شیعه در عراق شاهد تحولی مهم برای تأکید بر انحصار حمل سلاح به دست نهادهای حکومتی بوده است. مرجعیت شیعه از دسامبر 2017 تاکنون دست کم 5 بار بر ضرورت انحصار حمل سلاح به دست حکومت تأکید کرده است.
آیت الله سیستانی در ژوئن 2014 پس از سقوط حدود یک سوم خاک عراق به دست تروریست های داعش، با صدور فتوای جهاد کفایی مردم عراق را به حمل سلاح و پیوستن به جبهه های جنگ با تروریست ها فراخواند.
پس از شکست داعش و آزادسازی خاک عراق از دست تروریست ها و بازیابی سلطه به دست نیروهای عراقی، گفتمان مرجعیت شاهدی تحولی چشمگیر برای فراخواندن به انحصار سلاح به دست دولت بود.
اول بار در 15 دسامبر 2017، مرجعیت عالی شیعه در خطبه های نماز جمعه که از صحن مطهر حسینی در کربلا قرائت می شد خواستار انحصار سلاح به دست دولت شد. پس از این خطبه ها، «حیدر العبادی»، نخست وزیر وقت عراق با صدور بیانیه ای تأکید کرد که دولت اقدامات عملی برای انحصار سلاح به دست دولت و تحقق مسالمت اجتماعی و مبارزه ریشه ای با تروریسم و فساد را آغاز کرده است.
این خطبه و بیانیه العبادی پس از اعلام رسمی پیروزی در داعش در ژوئیه 2017 صادر شد.
اما آیت الله سیستانی به این خطبه بسنده نکرد، بلکه در 13 مارس 2019 در دیدار با حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، در نجف اشرف، تأکید کرد که «مهم ترین چالش های عراق در مرحله کنونی مبارزه با فساد و بهبود خدمات و انحصار سلاح به دست حکومت و نهادهای امنیتی آن است».
در همان سال، پس از برگزاری تظاهرات اکتبر که از بغداد آغاز شد و بسیاری از استان های جنوبی کشور را فراگرفت و مطالبه اصلی در آن مبارزه با مفسدان و تأمین خدمات بود، آیت الله سیستانی دو بار بر ضرورت انحصار سلاح به دست دولت تأکید کرد.
در 25 اکتبر 2019 همزمان با به اوج رسیدن مرحله اول تظاهرات که با خشونت های شدیدی همراه شد، آیت الله سیستانی در بیانیه ای که متن آن در خطبه های نمازجمعه کربلا توسط شیخ عبدالمهدی الکربلایی خوانده شد بر ضرورت «تدابیر سختگیرانه برای انحصار سلاح به دست حکومت و برخورد قاطع دربرابر دخالت های خارجی در امور کشور و تصویب قانونی منصفانه که اعتماد شهروندان به روند انتخابات را بازگرداند و آنان را به شرکت در انتخابات ترغیب کند» تأکید کرد.
با ادامه تظاهرات و حمله خونبار گروه های ناشناس به منطقه السنک در نزدیکی میدان التحریر بغداد که ده ها کشته و زخمی در پی داشت، در 13 دسامبر 2019، مرجعیت عالی شیعه در بیانیه ای که در خطبه های نماز جمعه کربلا قرائت شد گفت که «آنچه مایه امیدواری است آن است که با وجود همه خون های پاکی که ریخته شد و آخرین آنها حمله به تظاهرات کنندگان عزیز در منطقه سنک بغداد بود، اکثریت تظاهرات کنندگان و تحصن کنندگان به اهمیت دوری از خشونت و حفظ حالت مسالمت آمیز تظاهرات آگاه اند».
سپس ادامه داد: «این حادثه دردناک و حوادث مکرر ترور و آدم ربایی بار دیگر اهمیت آن چیزی را نشان می دهد که مرجعیت پیش از این بارها بر آن تأکید کرده بود یعنی ضرورت انحصار سلاح ــ هرگونه سلاحی ــ به دست حکومت و جلوگیری از وجود هرگونه گروه مسلحی خارج از چارچوب حکومت تحت هر عنوانی که باشد».
در تازه ترین مورد، مرجعیت عالی شیعه روز یکشنبه (13 سپتامبر) با «جنین هنیس پلاسخرت»، نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل در امور عراق، دیدار و از دولت خواست که «در ادامه گام هایی که برای تحقق عدالت اجتماعی و سلطه بر گذرگاه های مرزی و بهبود عملکرد دستگاه های امنیتی و انضباط و رفتار حرفه ای آنان و نیز اعمال قانون و ضبط سلاح فاقد مجوز با قاطعیت و قدرت تمام عمل کند و اجازه ندهد که کشور به بخش هایی تبدیل شود که گروه های مشخصی با زور سلاح به بهانه های گوناگون و به دور از اجرای قوانین در آنها حکمرانی می کنند». این اولین بار بود که مرجعیت به موضوع گذرگاه های مرزی اشاره می کرد.
پیش از این «مصطفی الکاظمی»، نخست وزیر عراق، با اعزام نیروهای ستاد مبارزه با تروریسم به گذرگاه های مرزی، کنترل این گذرگاه ها را از دست قانون شکنان و گروه های فاسد مسلح بیرون آورده بود. او هفته گذشته در سفر به اقلیم کردستان نیز از توافق بر پرداخت نیمی از درآمدهای گذرگاه های مرزی اقلیم به دولت مرکزی سخن گفت.
آیت الله سیستانی در دیدار با پلاسخرت همچنین بر ضرورت اقدام جدی دولت «در افشای عاملان اقدامات جنایتکارانه اعم از کشتار و زخمی کردن تظاهرات کنندگان یا نیروهای امنیتی یا شهروندان بیگناه و نیز کسانی که از آغاز تحرکات مردمی اصلاح طلبانه به اموال عمومی و خصوصی حمله کردند به خصوص گروه هایی که دست به آدم ربایی زدند یا پشت عملیات ترور اخیر هستند» تأکید کرد.
او افزود که اجرای عدالت در حق همه کسانی که مرتکب این جنایات شده اند خواسته ای جدی است که باید روزی عملی شود و روش مناسب برای جلوگیری از تکرار آن و ممانعت از بازگشت به آن همین است.
