امریکا و ادعای واهی عدم دخالت در امور عراق؛ تحرکات و فشارهای واشنگتن در انتخاب نخست‌وزیر

میدل ایست نیوز: ایالات متحده امریکا همواره ادعا می‌کند که هیچ دخالتی در امور داخلی عراق از جمله در تشکیل دولت جدید در این کشور ندارد، اما اقدامات و تماس‌های مقامات امریکایی با مقامات عراقی طی روزهای اخیر خلاف این ادعا را ثابت می‌کند.

روز شنبه 24 ژانویه 2026 بود که چارچوب هماهنگی نیروهای سیاسی شیعه عراق اعلام کرد که نوری المالکی نامزد نخست وزیری این ائتلاف به عنوان فراکسیون اکثریت پارلمان است.

فردای این روز یعنی 25 ژانویه 2026، مارک روبیو وزیر خارجه امریکا طی گفت‌وگویی تلفنی با محمد شیاع السودانی نخست وزیر عراق به مساله جلوگیری از نفوذ ایران در عراق پرداخت.

براساس بیانیه وزارت خارجه امریکا، روبیو در این تماس تاکید کرد که عراق باید در حوزه انرژی مستقل باشد؛ حوزه‌ای که تا حد زیادی به گاز ایران وابسته است اما عراق طی سال‌های گذشته تلاش کرده تا از طریق پروژه‌های مختلف شامل اتصال شبکه برق با کشورهای همجوار و کاهش سوزاندن گاز مشعل از این وابستگی بکاهد.

این وزارتخانه اشاره کرد که السودانی و روبیو درباره رایزنی‌های کنونی در عراق برای تشکیل دولت جدید رایزنی کردند.

وزیر خارجه امریکا تاکید کرد که هر دولتی که ایران بر آن کنترل داشته باشد، نمی‌تواند منافع عراق را در اولویت قرار دهد یا عراق را از درگیری‌های منطقه‌ای دور نگه دارد و شراکت میان امریکا و عراق را تقویت کند.

نکته قابل توجه این است که دفتر نخست وزیری عراق هیچ بیانیه‌ای درباره این تماس تلفنی منتشر نکرد.

پس از روبیو این بار نوبت به تام باراک فرستاده رئیس جمهور امریکا به سوریه رسید که تلفنی با مسعود بارزانی رئیس حزب دموکرات کردستان عراق گفت‌وگو کرد.

باراک در این تماس به مسعود بارزانی گفت که هر دولتی که ایران آن را در عراق منصوب کند، موفق نخواهد بود.

پیش از این نیز برد کوپر فرمانده فرماندهی مرکزی ایالات متحده امریکا (سنتکام) در سفر به بغداد با محمد شیاع السودانی نخست وزیر عراق دیدار و گفت‌وگو کرد.

در این دیدار مسائل مرتبط با عناصر داعش و انتقال آنها از سوریه به عراق و مسائل امنیتی و نظامی بررسی شده اما رایزنی دو طرف درباره تحولات منطقه از جمله تنش میان ایران و امریکا و انتقال پیام درخصوص تشکیل دولت جدید عراق بعید نیست.

پیشتر در 17 ژانویه 2025 نیز باراک به اربیل سفر و با مسعود بارزانی دیدار کرده بود. آنها درباره تحولات اوضاع در سوریه و آخرین تحولات میدانی آن رایزنی کرده بودند.

فشارهای امریکا بر بغداد ماه‌ها است که ادامه دارد و واشنگتن بارها تاکید کرده است که ورود شخصیت‌ها و افراد وابسته به گروه‌های مسلح به مناصب دولتی را نخواهد پذیرفت.

در همین راستا، عدنان فیحان از سران جنبش عصائب اهل حق به رهبری قیس الخزعلی به عنوان نائب رئیس اول پارلمان عراق منصوب شد و روزنامه فایننشال تایمز نوشت که سفارت امریکا در بغداد خواستار تغییر او شده است.

واشنگتن به ادعای خود می‌خواهد عراق کشوری مستقل و دارای حاکمیت کامل باشد و کشورهای همجوار در امور آن دخالت نکنند اما خود امریکا در همه امور عراق دخالت می‌کند.

برخی منابع به رویترز گفتند که امریکا سیاسیون بلندپایه عراقی را با تحریم و از جمله هدف قرار دادن درآمدهای نفتی عراق تهدید کرده است تا افراد وابسته به گروه‌های مسلح وارد دولت جدید عراق نشوند.

این هشدار واضح‌ترین نمونه مداخلات دولت امریکا برای آنچه جلوگیری از نفوذ ایران در عراق می‌خواند، است.

جاشوا هریس کاردار سفارت امریکا در بغداد نیز در این مدت بیکار نبوده بلکه دیدارهایی با مقامات عراقی داشته و بارها نسبت به ورود افراد وابسته به گروه‌های مسلح عراقی به دولت هشدار داده است.

در همین راستا نزار حیدر یک تحلیلگر سیاسی معتقد است که منظور روبیو در تماس تلفنی با السودانی، شخص نوری المالکی و انتخاب او به عنوان نخست وزیر عراق است.

او توضیح داد که آنچه در این تماس تلفنی مطرح شده، جدید نیست، چرا که دولت دونالد ترامپ از زمانی که روی کار آمده به صورت مستقیم و غیر مستقیم در حال دخالت در امور داخلی عراق و قطع ارتباط آن با ایران است.

برخی سیاسیون عراقی این مکالمه آن هم در آستانه تشکیل دولت را، تهدیدی پنهانی از سوی واشنگتن مبنی بر امکان عدم حمایت امریکا از عراق و سپردن امور به هم پیمانان خود در منطقه است تا هرگونه که خود می‌خواهند عمل کنند و مقصود اینجا اسرائیل است.

احتمالا امریکا در صورت بازگشت المالکی به نخست وزیری عراق، نوعی از قطع ارتباط سیاسی یا اقتصادی یا امنیتی را بر عراق تحمیل کند و این مساله عراق را در تنگنای سختی قرار می‌دهد.

همه این فشارها و دخالت‌ها در حالی است که امکان دارد نوری المالکی که خود با رای اکثریت و نه اجماع به عنوان نامزد نخست وزیری انتخاب شده، با توجه به مخالفت‌ها با نخست وزیری او و مطرح شدن سناریوی یک سوم شکننده نصاب، نتواند نخست وزیر شود.

همچنین بخوانید

انتخاب المالکی بدون اجماع ملی/ احتمال وقوع سناریوی «یک سوم شکننده نصاب»