میدل ایست نیوز: در حالیکه تحلیلگران بر این باورند یکی از اهداف عملیات امریکا در ونزوئلا قطع نفوذ همپیمانان ونزوئلا است، اما اکنون جهان با این پرسش رو به رو است که آیا ونزوئلا نیز به سرنوشت بعد از صدام دچار خواهد شد؟
به گزارش الشرق(بلومبرگ)، تحلیلگران بر این باورند حذف رأس قدرت بدون برنامهای شفاف برای آینده، میتواند ونزوئلا را مانند عراقِ پس از صدام، به ورطه خلأ قدرت و درگیریهای داخلی بکشاند.
حمله امریکا به ونزوئلا تداعیگر تصاویری از خاطرات دهههای گذشته است به طوری که هواپیماها و بالگردهای امریکایی برفراز کاراکاس پایتخت ونزوئلا به پرواز درآمدند و پس از آن انفجارهایی پایتخت ونزوئلا را به لرزه درآورد و سرانجام در یک سکانس پایانی رئیس جمهور این کشور دستبسته بر عرشه یک ناو جنگی سوار شد و این پرسش بار دیگر به اذهان خطور کرد که آیا ما در امریکای لاتین با یک «عراق جدید» روبرو هستیم؟
عملیات نظامی برقآسایی که نیروهای امریکایی انجام دادند، صرفاً یک حمله هوایی نبود؛ بلکه صراحتاً هدف تغییر رژیم را دنبال میکرد چرا که دونالد ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید، تمایل خود را برای پایان دادن به دوران نیکولاس مادورو پنهان نکرده بود، اما شیوه اجرای آن همگان را غافلگیر کرد.
در بخشی از این گزارش اظهارات دونالد ترامپ درباره این حمله پخش شد که وی گفت: مادورو اکنون در مشت ماست. او کشوری را اداره میکرد که مأمن تبهکاران و قاچاقچیان مواد مخدر بود و ما اجازه چنین چیزی را در نیمکره غربی نخواهیم داد. ما در حال بازیابی کنترل هستیم و خودمان تصمیم میگیریم که چه کسی رهبر بعدی ونزوئلا باشد.
در این گزارش آمده است، این صحنه شباهتی تکاندهنده به حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ دارد. از نظر ادبیات سیاسی، اتهام «حمایت از تروریسم و تجارت مواد مخدر» جایگزین سلاحهای کشتار جمعی شده است.
از نظر اجرایی نیز، ماجرا با بازداشت رئیسجمهور و انتقال او برای محاکمه در ایالات متحده پایان یافت دقیقاً مشابه همان اتفاقی که در مراحل اولیه برای صدام رئیس جمهور معدوم عراق، پیش از محاکمه داخلیاش، رخ داد.
در بخشی از این گزارش تصریح شده است، مادورو، در یک عملیات نظامی پیچیده توسط نیروهای امریکایی بازداشت شد. این اقدام در پی تشدید فشارهای واشنگتن و اتهاماتی همچون قاچاق مواد مخدر و تروریسم علیه وی صورت گرفت. این حرکت بخشی از الگوی دیرینه مداخلات امریکا علیه رهبرانی است که برخلاف منافع این کشور عمل میکنند؛ مشابه آنچه برای صدام حسین و مانویل نوریگا رخ داد. این عملیات جنجالهای حقوقی و سیاسی گستردهای درباره مشروعیت و تأثیر آن بر ثبات منطقه برانگیخته است.
این منبع نوشت: این اقدام جدید امریکا را نمیتوان جدا از تاریخ طولانی مداخلات این کشور علیه رهبران جهان دانست؛ مداخلاتی که در برخی موارد با شعار «مبارزه با جرم» یا «حمایت از دموکراسی»، به بازداشت، سرنگونی یا محاصره قانونی آنها منجر شده است. پرونده مادورو فراتر از مرزهای ونزوئلا، در چارچوب تاریخی تقابل واشنگتن با نظامهایی قرار میگیرد که «خارج از دایره منافع امریکا» تعریف میشوند.
با بازداشت مادورو، ونزوئلا نیز به فهرست کشورهایی پیوست که امریکا مستقیماً رهبران آنها را از قدرت برکنار کرده است. این واقعه نشاندهنده الگوی مستمری از ادغام فشارهای نظامی، قانونی و دیپلماتیک است. اکنون با حضور مادورو در بازداشتگاه امریکا، نگاههای جهانی به پیامدهای سیاسی این اتفاق بر ونزوئلا و ثبات منطقه دوخته شده است.
«نیک پیتون والش»، خبرنگار ارشد امنیت بینالملل در شبکه سی ان ان، این تحول را «کاملاً تکاندهنده» توصیف کرد و افزود: تنها نمونه مشابهی که به ذهنم میرسد، بازداشت صدام حسین، رئیسجمهور اسبق عراق در حدود ۲۰ سال پیش است.
وی ادامه داد: این قطعاً شدیدترین مداخله نظامی خارجی در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ تا به این لحظه است. این اتفاق نشان داد که ترامپ در تصمیم خود برای حذف مادورو کاملاً جدی بوده و ظاهراً توانسته است ظرف چند ساعت، طی یک عملیات بسیار خشن در آسمان کاراکاس، آن را عملی کند.
والش خاطرنشان کرد: مادورو رئیسی بود که از حمایت گسترده روسیه و چین برخوردار بود، اما ارتش آمریکا او را در نیمهشب از پایتخت کشورش ربود. او این عملیات را نشانی از «سطح آزادی عملی» دانست که ترامپ در عرصه جهانی برای خود قائل است.
این منبع افزود: از مانویل نوریگا که پس از حمله به پاناما در سال ۱۹۸۹ سر از زندانهای امریکا درآورد، تا صدام حسین که پس از اشغال عراق در سال ۲۰۰۳ دستگیر شد، الگوهای مداخله همواره تکرار میشوند و نتیجه همواره تحمیل واقعیتهای سیاسی جدید است.
«جان روسو ماندو»، کارشناس مسائل سیاسی و استراتژیک، خاطرنشان کرد: در پی انجام این حمله، خطراتی از جمله مخالفان حضور واشنگتن، گروههای تندرو و همچنین احتمال ناپایداری سیاسی در انتظار امریکا است.
وی در پاسخ به پرسشی در خصوص قصد امریکا برای تغییر نظام در ونزوئلا گفت: امریکا به دنبال روی کار آوردن یک رژیم به اصطلاح دوست در ونزوئلا است که بتواند با آن کار کند و به گفته خودش بتواند جلوی مهاجران و مواد مخدر را بگیرد.
جان روسو ماندو گفت: به عقیده من این عملیات ادامه خواهد داشت چرا که حامیان مادورو و چاوز مواضع خاص خود را دارند و ساکت نخواهند نشست و ونزوئلا به این زودی روی ثبات و استقرار را نخواهد دید.
این کارشناس موضع ممدانی شهردار نیویورک در انتقاد از اقدام ترامپ را مضحک خواند و گفت: ما باید منتظر دوره انتقالی در ونزوئلا باشیم تا ببینیم چه اتفاقی خواهد افتاد و امیدوارم گزینهای شبیه به عراق در ونزوئلا تکرار نشود.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا اظهار نظرهای وزیر جنگ امریکا و شخص ترامپ می تواند تهدیدی برای دیگر کشورها نیز باشد و امکان تکرار این گونه حمله در کشورهای دیگر نیز امکانپذیر است، گفت: در حقیقت من معتقدم ترامپ اخطاری به رئیس جمهور کلمبیا فرستاد تا از عملیات احتمالی جلوگیری کند.
وی افزود: یکی از علتهای اخطار ترامپ و مخاطب او کشورهایی نظیر ایران بودند که با ونزوئلا ارتباط دارند.
در حالی که مادورو برای حضور در برابر عدالت به نیویورک منتقل میشود، این سؤال باقی میماند: آیا واشنکتن در ساختن نظامی پایدار موفق خواهد شد، یا اینکه ونزوئلا به ورطه آشوب امنیتی، مشابه آنچه پس از سقوط بغداد رخ داد، سقوط خواهد کرد؟
