متن کامل مصاحبه سفیر ایران در بغداد؛گروههای مقاومت نیروهای نیابتی نیستند/ حضور آمریکا در عراق و جاسوسی هواپیماهایش برای ایران تهدید است
محمدکاظم آلصادق با اشاره به قدرت بازدارندگی ایران، بر لزوم حاکمیت بومی بر امنیت منطقه از طریق ارائه طرح موسوم به «۶+۲» تاکید کرد و ضمن دفاع از حق مشروع گروههای مقاومت و احترام به تصمیمات حاکمیتی دولت عراق برای انحصار سلاح، اعزام «فرستاده ویژه» از سوی واشنگتن را خارج از عرف دیپلماتیک و نشانه تقلیل جایگاه سفیر دانست.
میدل ایست نیوز: محمد کاظم آل صادق سفیر جمهوری اسلامی ایران در عراق در مصاحبهای اختصاصی با برنامه «المقاربه» در شبکه ماهوارهای دجله عراق به پرسشهای مختلف مجری برنامه درباره روابط میان دو کشور و هدف گذاری رساندن مبادلات میان دو کشور به مبلغ 20 میلیارد دلار پاسخ داد و استفاده از واژه «نیروهای نیابتی» برای گروههای مقاومت را رد کرد و حضور نظامی امریکا در عراق را تهدیدی برای کشورش خواند.
مشروح مصاحبه سفیر ایران در بغداد با دجله به شرح ذیل است:
امشب میزبان جناب آقای محمدکاظم آلصادق، سفیر جمهوری اسلامی ایران در عراق هستیم. جناب سفیر، خوش آمدید. ممنون از اینکه در این زمان حساس که هم برای ایران و هم عراق اهمیت دارد، وقت خود را در اختیار ما قرار دادید. من قصد دارم از آخرین اظهار نظرهای محمد جواد ظریف وزیر اسبق امور خارجه ایران شروع کنم، آنجا که ایشان درباره «نیروهای نیابتی ایران» صحبت کردند البته آنگونه که ایشان تعبیر کردند. این سخنان واکنشهای گوناگون و زیادی را در جهان عرب و به ویژه در عراق در پی داشت. ایشان گفتند، این گروهها از منافع خودشان دفاع میکنند نه ایران و این ایران است که هزینهاش را میپردازد. به نظر شما این اظهار نظر شخصی آقای ظریف بود یا اینکه میتوان آن را دیدگاه رسمی جمهوری اسلامی ایران نیز قلمداد کرد؟
آلصادق: با سلام به شما و بینندگان محترم شبکه دجله. من قصد دارم از این فرصت بهره برداری کنم و میلاد حضرت عیسی (ع) و آغاز سال نو میلادی را به همه مسیحیان جهان عراق تبریک گویم. در خصوص پرسش شما باید عرض کنم که ما اساساً اطلاق کردن نام نیروهای نیابتی را قبول نداریم و آن را رد میکنیم و در واقع آن را توهینی به خودِ این گروهها میدانیم چرا که گروههای مقاومت مستقل هستند و بر اساس تصمیمات خودشان عمل میکنند.
ما در یک دوره و بازه زمانی برای مقابله با حملات وحشیانه (گروه تروریستی) داعش از آنها حمایت به عمل آوردیم، اما اکنون آنها بر اساس آنچه در هر زمان و شرایطی که خودشان صلاح بدانند عمل میکنند. داشتن ارتباط لزوماً به معنای نیابت نیست و حتی حضرت امام خامنهای نیز در یکی از سخنانشان تأکید کردند، ایران هیچ نایب و نمایندهای که بخواهد به جای این کشور تصمیم بگیرد، ندارد و این موضوعی است که ما در مقاطع و مراحل مختلف آن را گفتهایم.
جناب آقای سفیر، من به عنوان یک عراقی میخواهم دیدگاه جنابعالی را در خصوص موضوع انحصار سلاح بدانم؟
آلصادق: موضوع انحصار سلاح چیزی است که همه کشورهای جهان درباره آن صحبت میکنند و میخواهند که سلاحهای کشورشان در دست حاکمیت خودشان باشد. این موضوع اخیرا از جانب برخی جنبشها و گروههای مقاومت با انتشار بیانیههای مختلفی مطرح شده و آنها تاکید کردهاند با موضوع انحصار سلاح در دست دولت مشکلی ندارند. در عین حال این گروهها ملاحظاتی نیز دارند و در برخی مواقع نگرانیهایی هم دارند و میگویند تا زمانی که نیروهای بیگانه در کشورشان حضور دارند؛ موضوع انحصار سلاح مردود است. در نهایت موضوع مهم این است که این گروهها در این زمینه با دولت تعامل کنند و اوضاع خود را بر اساس اقتضای مصلحت کشور تنظیم کنند.
همانطور که می دانید در خصوص این نحوه تعامل، فائق زیدان رئیس شورای عالی قضایی عراق، از این گروهها تشکر کردند و اعلام شد که سه یا چهار گروه دعوت برای انحصار سلاح در دست دولت را پذیرفتهاند. آیا معتقدید که این موضوع ربطی به امریکا ندارد و یک تصمیم داخلی میان گروههاست؟
آلصادق: یقینا همینطور است. چه امریکا و چه هر کشور دیگری نباید در امور داخلی کشورها مداخله کنند و به قول معروف برادران عراقی یک ضرب المثل در لهجه محلی خود دارند با این مضمون که «اهل مکه به کوچههایش داناترند». آنها خودشان بر اساس مصلحت و امنیت کشورشان توافق و عمل میکنند و آن چیزی را انتخاب میکنند که به نفع امنیت کشورشان باشد.
شما به کلمه «نیروهای نیابتی» یا آنگونه که غربیها به آن «بازوهای ایران» اطلاق میکنند، اعتراض کردید. پس رابطه خودتان با آنها را چگونه توصیف میکنید؟
آلصادق: مقاومت یک حق مشروع است. هر کشوری که شاهد اشغالگری یا دخالت خارجی باشد، حق دارد مقاومت کند؛ این یک حق به رسمیت شناخته شده بینالمللی و در سطح جهان است. لذا اینها گروهها، گروههای مقاومت هستند.
پس توصیف رابطه شما با آنها چگونه است آیا یک رابطه دوستی است؟
آلصادق: همانطور که گفتم رابطه ما با آنها یک رابطه قدیمی و دوستانه است و بر اساس نیاز آنها به دفاع از خود در برابر تروریسم شکل گرفته است، اما امروز آنها به مرحلهای رسیدهاند که خودشان تصمیم میگیرند چه میخواهند و چه کاری میخواهند انجام دهند.
چه بسا در برخی مواقع عراق با مشکلی مواجه شود که ما شاهد موضعگیری متفاوتی از جانب یکی دو گروه باشیم. به عنوان مثال این گروهها با انتشار بیانیهها یا اظهار نظرهای واضحی از پذیرش موضوع (خلع سلاح) امتناع کردهاند و به عنوان مثال یکی از آنها گفته است امانتها را به دست اهل آن بسپارید. این سلاحها در دستان ما امانت هستند. بنابراین ممکن است یکی دو گروه با موضوع تحویل یا انحصار سلاح مشکل داشته باشند. اگر عراق در این خصوص به جمهوری اسلامی ایران متوسل شود تا بخواهد موضع این گروهها را تغییر دهد، وضعیت چگونه است و آیا جمهوری اسلامی این درخواست را میپذیرد؟
آلصادق: ما به آنچه دولت عراق از ایران بخواهد احترام میگذاریم و در چارچوبی که حقوق مقاومت حفظ شود و خواسته دولت باشد، با آن تعامل و رفتار خواهیم کرد.
آیا حضور امریکا در عراق را به شکل کنونیاش تهدیدی برای ایران میدانید؟
آلصادق: وقتی به اوضاع نگاه میکنید، هواپیماهای امریکایی در آسمان عراق جولان میدهند و گشتزنی میکنند و از حریم هوایی ایران جاسوسی میکنند. حتی سوخترسانی هوایی به هواپیماهای اسرائیلی در آسمان عراق نیز انجام شده ؛ پس طبیعتاً این یک تهدید است.
هر از گاهی روایاتی را در رسانههای عراقی پیرامون براندازی نظام عراق میشنویم و حتی در برنامههای ما نیز مطرح شده است. از تلاش برخی نیروها گرفته تا مداخله نظامی برای براندازی نظام حاکم بر عراق و از طرحهای کنگره امریکا برای براندازی نظام عراق و حتی مخالفانی که ادعای مخالف بودن را دارند و از تلاش خود برای به سرانجام رساندن این کار صحبت میکنند. سوال من این است که اگر خدای ناکرده چنین چیزی اتفاق بیفتد آیا جمهوری اسلامی ایران برای حمایت از نظامی سیاسی کنونی عراق مداخله خواهد کرد؟
آلصادق: ما عراق را امروزه یک کشور قوی و قدرتمند میدانیم. عراق کشوری مستقل است و توانسته از بحران بزرگی در سال 2014 یعنی زمانی که داعش به این کشور حمله کرد، سربلند بیرون آید. عراق توانست خود را از یک بحران و توطئه بزرگ که علیه این کشور طراحی شده بود نجات دهد؛ این موفقیت در سایه فتوای حکیمانه مرجعیت عالیقدر، تشکیل الحشد الشعبی و حمایتهای لجستیکی جمهوری اسلامی ایران به دست آمد. عراق توانست خود را از مشکل و توطئه بزرگی که برایش چیده شده بود، نجات دهد. بنابراین اگر دولت عراق رسماً از ایران درخواست کمک کند، جمهوری اسلامی تحت هر شرایطی آماده کمک به این کشور خواهد بود.
اکنون شاهد این هستیم که فشارهای زیادی برای وضع تحریمها علیه ایران وجود دارد. در نتیجه این فشارها به نوعی عراق نیز تحت تاثیر و سرایت قرار گرفته است. اگر تعبیر درستی داشته باشم میتوانم بگویم این خط مشی و رویکرد خشن امریکا آنگونه که خودشان مدعی هستند به دنبال این است که بین ایران و عراق جدایی بیافکند و به آنچه آن را نفوذ ایران در عراق مینامند، پایان دهند. شما با این سیاست امریکا و فشارها چطور تعامل میکنید؟
آلصادق: این تصمیم به عهده سیاستمداران و مسئولان عراقی است که چگونه با این واژهها برخورد کنند. ما به عراق به عنوان یک کشور مستقل نگاه میکنیم که میتواند از منافع خود دفاع کند و در برابر هر طرح و پروژهای که بخواهد برنامهای را به آن تحمیل کند، بایستد. این حق عراق است که چنین موضعی داشته باشد.
آیا ایران به عنوان یک کشور شیعه از عملکرد احزاب سیاسی در عراق بخصوص احزاب شیعی رضایت دارد؟
آلصادق: این موضوع به خود برادران عراقی برمیگردد. ما روابط گرم و صمیمانهای با همه احزاب، اعم از شیعه، کرد و سنی داریم. در نهایت عراق یک نظام پارلمانی دارد و این نظام بر پایه احزاب است و انتخابات بهترین ملاک و موضع است. ممکن است مشکلاتی اینجا و آنجا وجود داشته باشد، اما ما شاهد سطح بالایی از آگاهی و درک در مردم عراق هستیم که در انتخابات شرکت کردند و به این احزاب از تمام طیفها اعم از کردها، اهل تسنن، شیعیان و دیگر مولفههای موجود در عراق رای دادند.
اجازه بدهید به برخی از شاخصها و تحلیلها اشاره کنم که این روزها میشنویم مبنی بر اینکه ممکن است رژیم صهیونیستی دوباره به ایران حمله کند. آیا این اطلاعات و تحلیلها بیشتر منشأ غربی دارند یا اینکه نشانهها و نبض سنجیهای ایران نیز میتواند حاکی از تایید چنین نشانههایی باشد؟
آلصادق: امیدوارم رژیم صهیونیستی دوباره مرتکب حماقت نشود. آنها شانس خود را در آن جنگ ۱۲ روزه امتحان کردند. اگر بخواهند دست به حملهای بزنند من تصور می کنم جمهوری اسلامی آمادگی خود را حتی قویتر از قبل بازیابی کرده و آماده مقابله با هر تحولی است.
اینکه برخی میگویند ایران بعد از جنگ ۱۲ روزه و تحریمها و اضافه شدن حلقه های جدید به محاصره ایران دیگر این کشور فرسوده شده است و تحمل جنگ دیگری را ندارد؟
آلصادق: من از شما میپرسم که چه کسی بود که درخواست برقراری آتش بس کرد. این رژیم صهیونیستی بود که برای آتشبس به التماس افتاد و به امریکاییها متوسل شد تا جنگ متوقف شود.
مسئله دوم اینکه آنها میتوانستند به جنگ خود ادامه دهند اما چرا خواستار برقراری آتش بس شدند. جمهوری اسلامی در سایه رهبری حکیمانه رهبر خود و جمع شدن مردم حول محور این رهبری فرزانه و با نیروهای امنیتی و مسلح خود قوی و مقتدر است و نیروهای مسلح این کشور در آمادگی کامل برای پاسخ دادن به هرگونه تجاوز هستند.
چرا با آتش بس موافقت کردید؟ برخی ممکن است شما را سرزنش کنند که وقتی رژیم صهیونیستی برای آتش بس به شما متوسل شد چرا موافقت کردید در حالی که شما دست برتر را داشتید تا بتوانید این رژیم را تحت تاثیر قرار دهید؟
آلصادق: برای اینکه جمهوری اسلامی متهم نشود که به دنبال تداوم جنگهاست. ما به هر پیشنهادی که باعث محدود شدن جنگ و خونریزیها شود احترام میگذاریم.
گفته شد که در طول جنگ 12 روزه برخی گروههای وابسته به صهیونیستها از مرزهای عراق برای حمله به ایران وارد این کشور شدند و از برخی طرفها کمکهایی دریافت کردند. آیا این برای شما ثابت شده است؟
آلصادق: این موضوع از نظر امنیتی ثابت نشد؛ اینها بیشتر بر اساس شایعات بود. اما این به معنای آن نیست که رژیم صهیونیستی از داخل خاک ایران فعالیتی نداشته است. نیروهای امنیتی ما به سرعت اوضاع را کنترل کردند و بسیاری از هستهها را سرکوب و دستگیر کردند و اقدامات لازم را انجام دادند.
بعد از بازداشت این هستهها ارزیابی شما از میزان نفوذ موساد در ایران را چقدر است؟
آلصادق: این اقدامات تاثیراتی داشت اما به لطف و یاری خدا همه امور امروزه تحت کنترل است.
رابطه جمهوری اسلامی ایران با اقلیم کردستان را چطور ارزیابی میکنید؟ آیا هنوز هم بر این باور هستید که پایگاههای موساد در آنجا وجود دارد؟
آلصادق: روابط ما با اقلیم کردستان خوب است. سفرهای متقابل مقامات ایرانی و اقلیم کردستان به مناطق و شهرهای یکدیگر ادامه دارد. من هفته گذشته در آنجا بودم و با سران اقلیم دیدار کردم. موضع آنها در جنگ ۱۲ روزه در حمایت از ایران، موضعی شرافتمندانه بود و آنها به حمایت و پشتیبانی از جمهوری اسلامی ایران پرداختند.
جناب سفیر میخواهم کمی به عقب بازگردم. آیا به نظر شما عملیات ۷ اکتبر یک خطای استراتژیک بود که ایران هزینهاش را داد؟
آلصادق: این تصمیمی بود که برادران فلسطینی بدون مشورت با دیگران گرفتند.
چرا حماس قبل از انجام این حمله با جمهوری اسلامی ایران مشورت نکرد تا مثلا بداند دیدگاه جمهوری اسلامی ایران در این باره چیست؟
آلصادق: اجازه بدهید این مسائل را به متخصصان امور واگذار کنیم تا آنها آن را ارزیابی کنند.
من محدودیتهای دیپلماتیک را درک می کنم اما اگر امکان دارد اشاره کوتاهی بفرمایید؟
آلصادق: این اقدام جنبش مقاومت بود در حالی که غزه تحت محاصره قرار داشت. این واکنش طبیعی مردم و برادران فلسطینی بود که در غزه تحت محاصره صهیونیستها بودند و می خواستند از خود دفاع کنند و این مسئله اتفاق افتاد.
آیا معتقد نیستید که 7 اکتبر یک اشتباه استراتژیک برای محور مقاومت بود؟ با توجه به آثاری که بر این محور گذاشت؟
آلصادق: در نهایت ما منکر این نیستیم که اسرائیل برتری هوایی دارد اما مسئله این است که آنها نه با کشورها یا دولتها و ارتشها می جنگند بلکه با گروههای مبارز در جنگ هستند. ضرباتی که اسرائیل دریافت کرد برایش فاجعه بار بود. اسرائیل انتظار نداشت چنین ضرباتی را از محور مقاومت متحمل شود و این در حالی است که محور مقاومت اکنون به یک شبکه تبدیل شده است. به یمن نگاه کنید ببینید چگونه عمل میکند و ضربات دردناکی بر پیکره رژیم صهیونیستی وارد آورد و تا آخرین لحظه به تصمیمات خود برای نبرد با این رژیم عمل کرد تا اینکه دشمن در نهایت به این نتیجه رسید که فقط از طریق گفتگو با حماس میتواند اهداف خود را محقق کند.
از دست رفتن سوریه برای محور مقاومت را چگونه ارزیابی میکنید؟
آلصادق: سوریه یک حالت نادر و استثنایی است و آنچه نباید میشد اتفاق افتاد اما همبستگی و ارتباط محور مقاومت همچنان باقی است.
اخیرا وزارت برق عراق از متوقف شدن و قطع کامل گاز صادراتی ایران به عراق خبر داد در حالیکه طرف ایرانی یک ساعت قبل از قطع شدن گاز، طرف عراقی را در جریان قرار داد. مسئله جالب توجه اینکه صادرات گاز ایران به ترکیه ادامه دارد و قطع نمی شود، مشکل در چیست؟
آلصادق: من این را در رسانهها شنیدم، اما در قرارداد ما با عراق آمده است که در زمستان ما خودمان به گاز نیاز داریم و عمده صادرات گاز به عراق برای تامین برق در تابستان است. چرا که ما در تابستان خیلی به گاز نیاز نداریم در حالی که عراق برای تولید برق به گاز نیازمند است. این بخشی از توافقات موجود میان دو کشور است.
میزان بدهیهای عراق به ایران بابت گاز چقدر است؟ رقمی در ذهن دارید؟
آلصادق: من اکنون رقم دقیقی همراه ندارم، اما مشکل ما «بدهی» نیست. ما سپردههایی و مبالغی در بانکهای عراق داریم که به دلیل تحریمهای ظالمانه امریکا نمیتوانیم به آنها دسترسی داشته باشیم. عراق مبالغ را به حساب ما واریز میکند، اما شما را ناچار میکنند که این موجودی را فقط برای موارد بشردوستانه، مواد غذایی یا بازپرداخت بدهیهای خاص صرف کنید.
این پولها همچنان در آن حسابها موجود است؟
آلصادق: در دوره دولت آقای السودانی، ما توانستیم مبالغ بیشتری نسبت به دولتهای قبل دریافت کنیم و این روند همچنان ادامه دارد.
آیا با این اوصاف، مایلید آقای السودانی برای دوره دوم هم نخستوزیر بماند؟
آلصادق: موضوع نخست وزیری، یک تصمیم کاملاً عراقی است.
جنابعالی از انتخابات تمجید کردید؛ برخی از جنبشهای سیاسی که شاخههایی (نظامی) برای خود دارند، میگویند این انتخابات یک پیروزی برای محور مقاومت بود و از نظر تعداد کرسیهای گروههای سیاسی نزدیک به مقاومت، دستکمی از «۷ اکتبر» در منطقه نداشت. نظر شما چیست؟
آلصادق: این یک انتخاب کاملاً مردمی بود. مردم عراق با مشارکت بالا، گزینههای مد نظر خود را انتخاب کردند و حضور گروههای مرتبط با الحشدالشعبی در نتایج پررنگ و بالا بود و این حق طبیعی مردم عراق است که هر که را میخواهند انتخاب کنند.
با اتهاماتی که در رسانهها از سوی برخی شخصیتهای سیاسی مطرح میشود، مبنی بر اینکه سفارت ایران در تصمیمات کلان دخالت میکند، چطور تعامل و برخورد میکنید؟ مثلا اینکه گفته می شود شما با فلان یا بهمان گروه یا شخص ملاقات کردهاید حتی در مورد تعیین رئیس پارلمان نیز گفته میشود، قدرت سفارت یا گزینه آن ترجیح این بر آن است؟
آلصادق: ما این حرفها را میشنویم اما پاسخ نمیدهیم؛ ضرورتی هم برای پاسخ نمیبینیم. سفارت با تمام طیفهای سیاسی عراق در ارتباط است. همان کسانی که این ادعاها را مطرح می کنند (برخی چهرههای سنی)، از خودشان بپرسید که آیا رابطه بدی با سفارت دارند. سفارت با تمامی طیفها و جریانات عراقی در ارتباط است و روابط خوبی هم با آنها دارد.
یکی از شخصیتها گفته است شما علیه او حق وتو گذاشتهاید و مانع رسیدن او به منصب شدهاید؟
آلصادق: ایراد ندارد. میتواند ادعای خود را ثابت کند.
شما چه آرزویی برای شکل دولت آینده عراق دارید؟ در میان تمام این صحبتهایی که اکنون داشتیم جناب سفیر؛ برخی گروهها میگویند ما نخستوزیری میخواهیم که صبغه و رویکرد این گروهها را داشته باشد تا به او اطمینان کنیم. برخی دیگر میگویند نه، ما نخستوزیری میخواهیم که رابطه خوبی با امریکا داشته باشد، لزوماً نه با گروهها. شما شکل دولت آینده را چطور میبینید و دوست دارید چگونه باشد؟
آلصادق: یک اصطلاحی در فرآیند سیاسی عراق به وجود آمده است مبنی بر وجود مشارکت، توافق و توازن. در نهایت، شما مجموعهای از شیعیان، کردها، اهل سنت، عربها، ترکمنها، مسیحیان و شبکها دارید. در حالی که همه اینها در ساختار سیاسی مشارکت دارند و همه در دولت آینده حق دارند.
اما در مورد جزئیات؛ اینکه نخستوزیری سهم شیعیان، ریاست جمهوری سهم کردها و ریاست مجلس سهم اهل سنت باشد، این یک عرف سیاسی است که در برخی کشورها نیز جریان دارد. ما امیدواریم و به این موضوع چشم دوختهایم که فعالان سیاسی عراق، دولت را در چارچوبها و زمانبندیهای قانونی تشکیل دهند.
تشکیلاتی که امروز در عرصه عراق حضور دارند مانند چارچوب هماهنگی گروههای شیعی و شورای سیاسی ملی اهل تسنن و قبلا نیز اصطلاح ائتلاف کردستان وجود داشت. این گروهها باید کار را به سرانجام برسانند و پاداش مشارکت گسترده مردم عراق در انتخابات پارلمانی را بدهند و دولتی تشکیل دهند که بتواند به آنها خدمات رسانی کند و آرزوها و آمال آنان را تا حد ممکن برآورده سازند. همانطور که مقامات ارشد ما و حتی حضرت امام خامنهای در دیدار با یکی از نخستوزیران سابق فرمودند، ما خواهان عراقی قوی، سربلند، مستقل و شکوفا هستیم. این واقعیتی است که ما بر اساس آن با عراق تعامل میکنیم.
تهران روابط خود را با نخست وزیر عراق بر چه اساسی تعریف میکند؟ آیا محاسبات و معادلات خاصی را به عنوان جمهوری اسلامی در نظر دارد یا اینکه بر اساس میزان رضایتمندی برخی طرفهای نزدیک به ایران چه احزاب شیعی اسلامی و چه احزاب مقاومت عمل میکند؟
آلصادق: هر کسی وارد کار سیاسی میشود، یک سیاستمدار است؛ فرقی نمیکند ما آنها را مقاومت بنامیم یا احزاب شیعه. در نهایت، هر کشوری از جمله ایران، به دنبال منافع خود و منافع کشوری است که با آن در ارتباط است. ما به دنبال منافع مشترک هستیم و انتظار داریم هر نخستوزیری که در عراق روی کار میآید، به منافع کشورش و منافع همسایگان نگاه کند و آنها را مد نظر داشته باشد. جمهوری اسلامی ایران در سیاست خارجی خود، سیاست «اول همسایگان» را در اولویت قرار داد که این مسئله در زمان شهید رئیسی بنا شد و اکنون در دولت جناب آقای پزشکیان نیز با قوت ادامه دارد ضمن آنکه عراق به دلیل داشتن مرزهای طولانی با ما و پیوندهای فرهنگی و اجتماعی، در صدر اولویتهای ما قرار دارد.
عملکرد دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا در منطقه را چطور میبینید؟
آلصادق: متهورانه و بی باکانه(بدون تدبیر).
ترامپ چندین بار گفته که شاید به ایران سفر کند؛ آیا این به معنای باز شدن باب گفتگو میان واشنگتن و تهران است؟
آلصادق: آنها دنبال گفتگو نیستند. چطور میتوان باور کرد؟ قبل از همان جنگ تحمیلی ۱۲ روزه علیه جمهوری اسلامی، ما ۵ دور گفتگو داشتیم و منتظر دور ششم بودیم تا در یکشنبه انجام شود، اما ناگهان بامداد جمعه حملات با چراغ سبز امریکا انجام شد. کجاست آن اعتبار و صداقت؟ اگر دنبال گفتگو هستند، چرا اسرائیل با اسلحه امریکایی به میز مذاکرات حمله ور شد؟ آنها در این موضوع راست نمیگویند و صادق نیستند. اگر آنها واقعا خواهان گفتوگو هستند، این گفتگو باید بدون دیکته کردن خواستهها و بدون پیششرط باشد و حقوق ایران را در نظر گیرد و اگر چنین چیزی وجود داشته باشد میتوان نشست و گفتوگو کرد و حقوق را بر اساس مصالح کشور مد نظر قرار داد.
اظهار نظر آقای سید عباس عراقچی وزیر خارجه را درباره نابودی کامل زیرساختهای هستهای ایران چگونه ارزیابی میکنید یا اینکه این اظهار نظر واقعی نیست و نوعی سخنان تقطیع شده است؟
آلصادق: سیاست خارجی را وزیر خارجه ترسیم میکند. هر اظهار نظری که او میکند، حتما واقعی است.
ایران با چه کارتهای برندهای مذاکره میکند؟ موضع قدرت ایران در گفتگوهای ایران و امریکا چیست؟
آلصادق: آنها به دروغ و جعل میگویند ایران به دنبال دستیابی به سلاح هستهای است. ما تاکید می کنیم نیاز ما به انرژی هستهای، کاملاً صلحآمیز و برای شکوفایی و پیشرفت کشور است. آنها از این مسئله سوءاستفاده می کنند و از این موضوع به عنوان ابزاری برای تحمیل خواستههایشان استفاده میکنند. اما ایران کشوری نیست که زیر بار تهدید و دیکتههای دیگران برود.
بعد از جنگ 12 روزه گفتوگوهای زیادی با دیپلماتهای سابق ایران در عراق و دیگر کشورها در برنامههای مختلف تلویزیونی صورت گرفت. صحبتهای روشنی انجام گرفت. آیا ممکن است ایران «دکترین هستهای» خود را تغییر دهد؟
آلصادق: ما در این زمینه یک فتوا داریم؛ فتوای صریح امام خامنهای مقام معظم رهبری مبنی بر حرمتِ رفتن به سمت سلاح هستهای است. این فتوا از سوی یک مرجع بزرگ صادر شده و اعتبار قطعی دارد؛ حالا هر کسی هر چه میخواهد بگوید.
ما امروز با سلاحهای بازدارنده خود، معادله را تغییر دادهایم. دو قدرت هستهای به ما حمله کردند در حالی که ما سلاح هستهای نداریم، اما توانستیم با قدرت موشکی بازدارنده خود از کشور دفاع کنیم و دشمن را مجبور کنیم که به این شیوه درخواست آتشبس کند.
پس جناب سفیر بنابراین، موضوع تغییر دکترین هستهای اصلاً قابل مذاکره نیست؟
آلصادق: ما بر اساس آنچه که رهبری معظم انقلاب اسلامی ایران برای ما تعیین و دیکته میکنند رفتار خواهیم کرد.
اینکه گفته میشود وضعیت اقتصادی در ایران بسیار بد است، حقیقت دارد؟
آلصادق: هر کشوری که تحت تحریمهای ظالمانه باشد، دچار مشکلاتی مثل گرانی کالاها و برخی امور میشود؛ با این حال ما مدیریت حکیمانهای داریم که شبانهروز برای رفع مشکلات و مقابله با آثار تحریمهای ظالمانه تلاش میکند.
میزان و حجم تبادل تجاری ایران و عراق چقدر است؟
آلصادق: سال گذشته به ۱۲.۵ میلیارد دلار رسید، اما ما به این رقم قانع و راضی نیستیم. سقفی که ما برای تجارت با عراق در نظر گرفتهایم، رسیدن به ۲۰ میلیارد دلار است ضمن آنکه ما اکنون با نوعی عدم توازن روبرو بودهایم به این معنا که عراق عمدتا یک وارد کننده بوده است اما شاهد آن هستیم که عراق هم کالا صادر میکند. طرز تفکرها و افکار جدیدی وجود دارد که ما آنها را با طرف عراقی در میان گذاشته ایم تا نوعی توازن در حجم مبادلات میان دو کشور ایجاد کنیم.
چه چیزی مانع رسیدن از ۱۲ به ۲۰ میلیارد دلار میشود؟ فقط به این خاطر که عراق صادراتی به ایران ندارد؟
آلصادق: بخشی از آن به تحریمها برمیگردد. امریکا بر بازرگانان و بانکهای عراقی فشارها و محدودیتهایی اعمال میکند؛ مثلاً به تاجری که با ایران معامله میکند، دلار را با قیمت رسمی نمیدهند. این کار باعث ایجاد مشکل و نوسان میشود. با این وجود، تجارت بین بازرگانان دو کشور جریان دارد. تاجر عراقی میداند که کالای ایرانی کیفیت بالا، قیمت مناسب و دسترسی سریعی دارد، به همین خاطر تمایل دارد با ایران کار کند.
تحرکات برخی کشورهای حاشیه خلیج را برای همکاری با شرکتهای امنیتی خارجی نظیر پاکستان را چطور میبینید؟ آیا این نشانه بیاعتمادی به امریکا است یا اینکه تلاشی برای متنوع سازی این توافقنامههای امنیتی و چه بسا منابع سلاح در منطقه باشد؟
آلصادق: این یک مسئله داخلی برای آن کشورهاست. اما اعتقاد ما این است که امنیت، یک موضوع کاملاً داخلی و منطقهای است و امیدواریم کشورهای منطقه به توافقهای امنیتی میان خود روی آورند تا امنیت و سلامت و تمامیت خود را حفظ کنند و ما در این عرصه از طریق وزارت خارجه تشویق به انجام مذاکرات منطقه ای کردهایم و ایده «گفتگوی منطقهای» را ترویج کردهایم تا عراق هم در این زمینه نقش ایفا کند.
ما طرحی برای کشورهای مشرف بر خلیجفارس به اضافه ایران و عراق داریم که آن را «۶+۲» نامیدیم. اگر این طرح اجرا شود، طرح درستی خواهد بود و امنیت منطقه به صورت بومی و بدون تکیه بر کسانی که از هزاران کیلومتر دورتر به اینجا میآیند، تأمین میشود.
آیا این طرح روی کاغذ است یا اینکه اقداماتی و گامهایی در این زمینه برداشته شده است؟
آلصادق: این ایده در سازمان ملل کلید خورده است و ما امیدواریم به مرحله اجرا و گفتوگو میان این کشورها نیز برسد.
ملاحظه می کنید که در دوران اخیر و حتی قبل از عملیات هفتم اکتبر(طوفان الاقصی) مسئله عادی سازی مطرح بوده و باز هم این موضوع به نوعی به صدر اخبار بازگشته است؛ آیا ایران اکنون توسط کشورهای عربی که با اسرائیل روابطشان را عادی کردهاند، محاصره شده است ضمن آنکه به موضع عراق هم اشاره کنید؟
آلصادق: موضع عراق در قبال عادیسازی کاملاً روشن است و ایران هم موضع قاطعی گرفته و منافع خود را بر اساس استقلال کامل ترسیم کرده است. عراق نیز قانونی برای جرمانگاری رابطه با رژیم صهیونیستی دارد. ایران و عراق به عنوان دو قدرت منطقه ای سیاست مشترکی در قبال رژیم صهیونیستی دارند.
آیا به عراق نیز به عنوان یک قدرت موازی با ایران نگریسته میشود؟
آلصادق: عراق کشوری بزرگ، قوی و مهم در منطقه است و میتواند نقشی پیشرو و پیشقراول ایفا کند.
اگر این نقش پیشرو با توجه به فشارهای امریکا، مستلزم قطع رابطه با ایران باشد، چطور؟
آلصادق: اصلاً چنین چیزی را تصور نمیکنم. دو کشور دارای جغرافیا و مرزهای مشترک و پیوندهای عمیق اجتماعی و عشایری هستند. بر اساس گزارشهای منتشر شده 35 درصد از مردم عراق در نوار مرزی امتداد یافته از شمال به جنوب این کشور سکونت دارند و این وضعیت یک حالت تداخل و پیوند اجتماعی و عشایری ایجاد می کند که مثلا نیمی از یک قبیله و عشیره در این سوی مرزها و نیمی دیگر در آن سوی مرزها سکونت دارند.
نکتهای که باید در این خصوص اضافه کنم این است که صدام مردِ جنگ بود و کشور را وارد درگیریهای متعددی کرد، از جمله جنگ ۸ ساله که به هر دو ملت تحمیل شد. اما به محض سقوط آن رژیم، روابط دو ملت به حالت طبیعی برگشت، چون مردم میدانستند چه کسی پشت آن دسیسه ها و فتنهها بود. به همین دلیل در پیادهروی اربعین شعار «ایران و عراق، لایمکن الفراق» (ایران و عراق از هم جدا نمیشوند) سر داده میشود. این یک باور درونی میان دو ملت است و از این رو تصور نمی کنم قطع رابطه ای میان ملتهای ایران و عراق به وجود آید.
با توجه به اینکه شما نماینده جمهوری اسلامی ایران در عراق هستید، حضور «فرستاده ویژه امریکا» در عراق، علاوه بر سفارتخانه این کشور را چگونه تحلیل میکنید؟
آلصادق: باید ابتدا این پرسش را مطرح کرد که نقش سفارت چیست؟ وظیفه سفارت ایجاد پل ارتباطی میان دو کشور است تا منافع دو کشور تامین گردد.
شاید به خاطر اهمیت در روابط دو کشور فرستاده ویژه در نظر گرفته شده باشد تا به طور مستقیم با رئیس جمهور در ارتباط باشد تا شاید از بروکراسی داخل سفارتخانه برای ارتباطات کاسته شود؟
آلصادق: آیا سفیر نمیتواند این نقش را ایفا کند؟ سفیر یک فرد مورد اعتماد برای کشور خویش است. وظیفه سفیر این است که روابط را تقویت کند. اعزام « فرستاده ویژه» یک اتفاق نادر است. معمولاً برای کشورهای بحرانزده مثل سوریه یا لبنان فرستاده ویژه در نظر میگیرند در حالی که عراقِ امروز، کشوری باثبات و در حال نهضت و شکوفایی اقتصادی است؛ بنابراین باید پرسید چرا وقتی بحرانی وجود ندارد، امریکا فرستاده ویژه به عراق اعزام میکند؟ این مسئله باید توسط دولت عراق با طرف امریکایی بررسی شود.
با توجه به اینکه عراق کشور بحران زده و جنگ زده نیست آیا فقط صرف وجود گروههای شبه نظامی، فرستاده ویژه برای این کشور در نظر گرفته شده است شما این مسئله را در عرف دیپلماتیک چه مینامید؟
آلصادق: این مسئله از عرف دیپلماتیک، کاهش سطح سفیر ارزیابی میشود زیرا پیشتر آنها در عراق سفیر داشتند اما اکنون آن را به کاردار تنزل دادهاند. این موضوع باید در عرف دیپلماتیک مورد بحث و بررسی قرار گیرد و اینکه نوع نگرش به کشور چگونه است. این موضوع باید میان دولت عراق و طرف امریکایی مورد ارزیابی قرار گیرد.
برخی طرفها و شخصیتهای مخالف نظام عراق از این مسئله تحت عنوان کمیسر یا «نماینده عالیرتبه» یاد کردهاند.
آلصادق: دوران و وضعیت قیمومیت دیگر به سر آمده است.
