دولت عبدالمهدی به فکر نزدیکی به روسیه؛ بغداد خود را آماده میزبانی از پوتین می کند

ميدل‌ايست نيوز: سامي مبيّد در مطلبی در آسیا تایمز می نویسد: گزارش های منتشر شده مبني بر اينكه ولادیمیر پوتین، رئيس جمهوري روسيه در حال برنامه ریزی برای بازدید از عراق است، با هيجان و خوشحالي سیاستمداران اين كشور همراه شده است. چشم انداز اين سفر در سفر 20 ماه نوامبر ميخائيل بوگدانف، نماینده روسيه در امور خاورمیانه و در جريان ديدار او با عادل عبدالمهدي، نخست وزير جديد عراق مطرح شد. سه روز بعد از آن هم سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه با برهم صالح، رئیس جمهوري جدید عراق در رم دیدار و از او براي سفر به مسكو دعوت كرد.

رئیس جمهوری روسیه در عراق در ميان همه فرقه ها و قوميت ها محبوبيت دارد. شیعیان او را به خاطر کمک هايش به بشار اسد، رئيس جمهوري سوریه تحسین می کنند و به ويژه پس از سپتامبر 2015 كه پوتين به شليك موشك هاي كروز از درياي خزر به سمت ميدان هاي جنگ در سوريه دستور داد، شيعه هاي عراق او را متحدي بالفطره در جنگ علیه داعش مي دانند.

مكتب فكري مردان قدرتمند

کرملین همچنين با کردهاي عراق و به ویژه با خانواده بارزانی روابط بسیار خوبی دارد. در موارد متعددي بزرگان و سالخوردگان خاندان حاكم بارزاني در كردستان عراق، دوران تبعيد خود را در مسكو گذرانده اند يا از روس ها تسليحات و بودجه دريافت كرده اند.

از زمان حمله آمريكا به عراق در سال 2003 و سرنگوني و اعدام صدام حسين، احساسات ضدآمريكايي هنوز در شمار زيادي از سني هاي عراقي قابل مشاهده است. روابط روسیه و عراق در دوران صدام و به ویژه پس از جنگ دوم خلیج فارس به اوج خود رسيد. با آغاز سومين جنگ در منطقه در ماه مارس سال 2003، پوتين همچنان در خانواده بين المللي مردان قدرتمند يك تازه وارد بود و سومين سال حضور خود در كرملين را پشت سر مي گذاشت. اما از آن زمان تاكنون، قدرت پوتين افزايش يافته و او را به موضع كنوني رسانده است كه منافع استراتژيك روسيه را در كشورهايي كه پيشتر مستعمره فرانسه، بريتانيا و آمريكا بوده اند، دنبال مي كند.

اگرچه از زمان سرنگونی صدام تاكنون نزديك به 16 سال مي گذرد، مكتب فكري مردان قدرتمند هنوز از جامعه عراقي رخت برنبسته است، حال مي خواهد اين مرد قدرتمند صدام باشد يا پوتين. در سال های اخیر عکس های رئیس جمهوري روسیه در كنار عكس هاي بشار اسد و حسن روحاني، روساي جمهوري سوريه و ايران كه همانند مقتدي صدر يا سيد حسن نصرالله از لبنان مرداني قدرتمند در بين شيعيان به شمار مي روند، روي پنجره خودروها، مغازه ها و پس زمينه تلفن های همراه به وفور ديده شده است.

نیروهای روسی اغلب در میدان جنگ در سوریه عليه داعش، از شبه نظامیان شیعه حمايت هوايي كرده اند و اين مساله پوتین را به قهرمان نيروهاي شبه نظامي بسیج مردمي عراق و دیگران تبدیل کرده است. آنچه به اين ماه عسل پوتين مي افزايد، پیشینه عادل عبدالمهدی، نخست وزیر عراق است كه سابقا کمونیست بوده و سال های کالج خود را به مطالعه درباره ادبیات مارکسیستي گذرانده و تحت تاثير اتحاد جماهیر شوروی سابق بوده است.

پوتین در برابر ترامپ ملون المزاج

روابط دوجانبه برای بغداد و مسکو، هر دو، از اهمیت زیادی برخوردار است. باتوجه به اینکه عمدتا دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا را متحدی غیرقابل اعتماد و اتکا می دانند، عراقی ها از همه احزاب سیاسی و با پیشینه های گوناگون به پوتین به چشم یک تضمین نگاه می کنند.

اگرچه بغداد یکی از شرکای اصلی در ائتلاف بین المللی تحت رهبری ایالات متحده علیه داعش است و روی نیروی هوایی غرب حساب می کند، اما همچنان درباره سناریوی پایان این حمایت باتوجه به افزایش ناگزیر نفوذ ایران، نگرانی هایی وجود دارد. واشنگتن تاکنون بغداد را از تحریم ها علیه تهران معاف کرده است؛ اما همچنان سیاستمداران عراقی ترجیح می دهند روی شرق دورتر سرمایه گذاری کنند.

در چند ماه پایانی دولت باراک اوباما، روسیه 20 بالگرد نظامی «ام آی – 28 ان ای» به ارتش عراق تحویل داد و پس از آن هم 48 بالگرد ضد زرهی در اختیار این کشور گذاشت. پوتین به خوبی از حال و هوای انتخاباتی عراق استفاده کرد. ژنرال های عراقی هنگام در هم شکستن خطوط دفاعی داعش در پالمیرا در ماه مارس 2016 از این بالگردها بهره بردند.

نیروهای مبارزه با تروریسم در ارتش عراق با اسلحه های تک تیرانداز دقیق «اورسیس تی 5000» آموزش دیده اند و از همین اسلحه ها که همه از روسیه آمده اند، در مبارزات استفاده می کنند. عراق همچنین تمایل خود را به داشتن سامانه دفاع موشکی «اس 400» روسیه که اخیرا به سوریه نیز تحویل داده شده، نشان داده است. معاون فرمانده ستاد ارتش روسیه سپتامبر گذشته برای گفت و گو با همتایان سوری و ایرانی خود، به بغداد سفر کرد. ایالات متحده که تاکنون میلیاردها دلار برای داشتن جایگاهی در عراق هزینه کرده، در این جلسه که بر مبارزه با تروریسم متمرکز بود، حضور نداشت یا احتمالا اصلا به آن دعوت نشده بود.

همکاری اقتصادی

میخائیل بوگدانف در ماه نوامبر به عادل عبدالمهدی گفت که اتفاقات بیشتری در راه است و به یک سری توافقات نظامی، اقتصادی و فنی بین دو کشور وعده داد. سطح مبادلات تجاری بین روسیه و عراق در حال حاضر برابر با 1.4 میلیارد دلار است که افزایش چشمگیری نسبت به مبادلات 900 میلیون دلاری سال 2016 محسوب می شود. انتظار می رود که دو کشور در ماه مارس آینده در بغداد یک کمیسیون مشترک تجاری، اقتصادی، علمی و فنی تشکیل دهند.

دو شرکت برجسته انرژی روسیه یعنی «لوک اویل» و «گازپروم» فعالیت خود را در جنوب عراق از چندی پیش آغاز کرده اند. با امید مقامات عراقی به آغاز استخراج گاز طبیعی، گازپروم در ماه دسامبر 2017 تاسیساتی را در میدان گازی بدرا ساخت. عراق در حال حاضر به رغم داشتن منابع طبیعی، گاز طبیعی مورد نیاز خود را وارد می کند. نفت عراق هم در حال حاضر با استفاده از خط لوله متعلق به شرکت روسنفت روسیه از شهر کرکوک به بندر جیهان در ترکیه ارسال و از آنجا وارد بازار جهانی می شود. عراق همچنین در مواجهه با مشکل مزمن کمبود برق خود که در تابستان گذشته به تظاهرات ضد دولتی در شهر بصره انجامید، روی روسیه حساب می کند.